Rozwód i separacja

 

Rozwód bądź separacja

Zarówno separacja, jak i rozwód to jedne z najistotniejszych wydarzeń w życiu każdego człowieka. Mają daleko idące konsekwencje, trwające wiele lat, niejednokrotnie do końca życia. Udawadnianiu winy towarzyszą silne emocje, najczęściej negatywne. Dlatego nie zawsze warto do niego dążyć, są inne rozwiązania. Zawsze należy postawić sobie pytanie, czego oczekujemy po separacji czy też rozwodzie.

Czym się różni separacja od rozwodu:

Aby sąd orzekł separację wystarczy by nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.
W przypadku natomiast rozwodu konieczne jest, aby rozkład pożycia małżeńskiego był jednocześnie i trwały, co należy wykazać w sądzie.
Zupełny rozkład małżeństwa oznacza, iż wygasły 3 więzi między małżonkami:
1. więź duchowa (uczuciowa) – tzn., że nie kochasz już swojej drugiej połowy,
2. więź fizyczna - tzn., że nie współżyjecie już fizycznie ze sobą. Sąd zapyta, kiedy ostatnio doszło między Wami do kontaktu fizycznego.
3. wieź gospodarcza – tzn. np. iż nie czynicie wspólnych inwestycji finansowych, nie płacicie już wspólnie rachunków (w miarę możliwości) czy też nie macie wspólnego budżetu domowego, nie mieszkacie razem. (a przynajmniej jeśli razem mieszkacie to korzystacie z osobnych pokoi w mieszkaniu/domu).

To, czy rozpad małżeństwa jest trwały określić jest znacznie trudniej. Bierze się tutaj pod uwagę moment pojawienia się problemów w Waszym małżeństwie, to czy małżonkowie działają tylko emocjonalnie, czy też są w stanie, po ostudzeniu emocji, wybaczyć sobie wyrządzone krzywdy i wrócić do wspólnego życia. Sąd stara się tutaj ustalić, czy Wasza decyzja o rozwodzie jest niezmienna, czy coś może jednak wpłynąć na zmianę Waszego zdania.

Separacja oznacza, że strony nadal formalnie są małżeństwem i nie mogą wstąpić w nowy związek małżeński z inną osobą, lecz w akcie małżeństwa czyniony jest zapis o orzeczeniu separacji i powstaje rozdzielność majątkowa. Separację przeprowadza się jeśli z jakiegoś powodu nie chcesz definitywnie postawić przysłowiowej „kropki nad i” nad Waszym małżeństwem np. istnieje nadzieja na uratowanie małżeństwa. Wówczas pewną alternatywą jest separacja. Często bowiem zdarza się także, że małżonkowie żyją już zupełnie osobno, a powyższy stan można uregulować poprzez uzyskanie separacji. Jeśli natomiast mając orzeczoną przez sąd separację po pewnym czasie odbudujecie Wasze więzi małżeńskie, o których mowa wyżej, możecie żądać jej sądowego zniesienia. W przypadku, gdy czas spędzony w separacji potwierdzi, że nie ma szans na uratowanie Waszego małżeństwa możecie domagać się w sądzie zmiany separacji na rozwód.

Sąd właściwy do rozpoznania sprawy o separację albo rozwód:

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, aby otrzymać rozwód bądź separację należy złożyć w odpowiednim sądzie pozew. Powyższe dotyczy także sytuacji, gdy strony są zgodne co do separacji lub rozwodu oraz ustaliły między sobą wszelkie kwestie z tym związane.
Pozew o separację czy też rozwód należy kierować do Sądu Okręgowego, Wydziału Cywilnego ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania współmałżonków, jeśli choć jedno z nich nadal w okręgu tym stale przebywa. Jeśli powyższy warunek nie jest spełniony wówczas sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego/pozwanej.
W przeciwny razie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania powoda/powódki. Pamiętać należy, iż czym innym jest miejsce zamieszkania a czym innym miejsce zameldowania. Miejsce zamieszkania to miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Strony postępowania w sprawie o separację czy też rozwód:

Stronami postępowania w sprawie o rozwód są oczywiście oboje małżonkowie. Małżonek, który wnosi dany pozew to powód, a pozwanym jest drugi współmałżonek.

Co powinien zawierać pozew o separację albo rozwód:

• wskazanie miejscowości i aktualnej daty,
• wskazanie stron postępowania tj. powoda i pozwanego. Wskazując strony postępowania należy podać ich imię i nazwisko, adres zamieszkania, pesel powoda/powódki i w miarę możliwości pesel pozwanego/pozwanej. Jeśli masz inny adres zamieszkania niż zameldowania to podaj adres pod którym odbierasz korespondencję
• wskazanie danych pełnomocnika, jeśli oczywiście został ustanowiony tj. jego imię i nazwisko oraz adres kancelarii,
• oznaczenie rodzaju pisma (tytuł) tj. POZEW O ROZWÓD albo POZEW O SEPARACJĘ,
• wniosek o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód albo orzeczenie separacji ze wskazaniem czy ma to nastąpić z wyłącznej winy pozwanego/pozwanej czy też bez orzekania o winie. Pamiętaj, że separacja czy rozwód bez orzekania o winie jest możliwy, gdy obie strony wyrażą na to zgodę.
• wniosek o uregulowanie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania bądź wniosek o nie orzekanie o wspólnym mieszkaniu stron postępowania.

Dalsze etapy pozwu:

Ponadto jeśli macie małoletnie dzieci to w pozwie należy także ująć:
• wniosek o zasądzenie alimentów na rzecz małoletnich dzieci. Tutaj należy wskazać konkretną kwotę żądanych alimentów, a także m.in. do kiedy mają one być płatne np. do 10-tego dnia każdego miesiąca,
• wniosek o powierzenie władzy rodzicielskiej z konkretnym wskazaniem w jaki sposób władza rodzicielska ma zostać ukształtowana np. o powierzenie obojgu rodzicom władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem albo pozbawienie władzy rodzicielskiej pozwanego/pozwanej czy ograniczenie władzy rodzicielskiej pozwanemu/pozwanej do współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka. By uniknąć dodatkowych nieporozumień warto konkretnie wskazać o jakie istotne sprawy tu chodzi np. kwestie dotyczące leczenia, religii, zmiany nazwiska itd.
• wniosek o uregulowanie kontaktów drugiego rodzica z małoletnim dzieckiem bądź wniosek o pozostawienie kontaktów drugiego rodzica z małoletnim dzieckiem do swobodnej decyzji stron jeśli jesteście w stanie się w tym zakresie porozumieć na bieżąco. Natomiast jeśli chcesz te kontakty uregulować to należy konkretnie wskazać w jaki sposób to ma nastąpić. Tu możliwości jest wiele, lecz jako przykład można wskazać: ustalenie, że pozwany/pozwana ma prawo do kontaktów z małoletnim dzieckiem w każdy wtorek i piątek od godziny 16:00 do godziny 18:00.

Uzasadnienie pozwu:

w uzasadnieniu pozwu należy wskazać kiedy i gdzie zawarliście związek małżeński, czy macie małoletnie dzieci oraz czy była ustanowiona rozdzielność majątkowa. Ważną informacją jest także podanie czy toczyły się wcześniej między Wami w jakimkolwiek Sądzie sprawy np. co do alimentów, kontaktów z małoletnim dzieckiem itp. Jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca to należy podać m.in. sygnaturę tamtej sprawy. Następnie należy podać kiedy i dlaczego doszło do rozpadu Waszego małżeństwa. Choć często nie da się w kilku zdaniach opowiedzieć tego co się działo w Waszym małżeństwie to złota rada jest taka: Nie pisz elaboratów tylko krótko podaj konkretne fakty. Każdy wniosek zawarty w pozwie należy krótko uzasadnić oraz złożyć wnioski dowodowe. Zasadą jest, że inicjatywa dowodowa należy do stron, czyli to Ty musisz wskazać dowody, by wykazać swoje racje.

Dodatkowe roszczenia:

W określonych sytuacjach możesz w pozwie domagać się zasądzenia na swoją rzecz od współmałżonka alimentów czy ustanowienia pełnomocnika z urzędu albo złożyć wniosek o eksmisję pozwanego/pozwanej. Jednocześnie możesz zawrzeć w pozwie wniosek np. o:
• zwolnienia od kosztów sądowych,
• zasądzenie od pozwanego/pozwanej zwrotu kosztów sądowych,
• wydanie zabezpieczenia na czas toczącego się postępowania np. w zakresie alimentów czy kontaktów itd.

Dowody w sprawie o separację albo rozwód:

W pozwie jako dowód należy obowiązkowo wskazać: aktualny odpis aktu Waszego małżeństwa, a jeśli są małoletnie dzieci to także odpisy aktu urodzenia małoletnich dzieci.
Pamiętaj, że Twoje twierdzenia zawarte w pozwie czy też Twoje zeznania złożone przed Sądem podczas przesłuchania w sprawie mogą okazać się niewystarczające dla wykazania swoich racji.
Jeśli domagasz się np. separacji/rozwodu z wyłącznej winy pozwanego/pozwanej to należy zawnioskować już w pozwie konkretne dowody. Dowodami w sprawie mogą być np. zeznania świadków, którzy byli naocznymi świadkami określonych zdarzeń bądź którym się zwierzałaś/zwierzałeś. Ponadto dowodami mogą być sms-y, maile, listy, zdjęcia itd.
Jeśli domagasz się zasądzenia alimentów na swoją rzecz bądź na rzecz małoletniego dziecka to oprócz zaświadczenia o Twoich zarobkach powinnaś/powinieneś uzasadnić ich wysokość wydatkami. Dodatkowo należy przedłożyć np. faktury dotyczące kosztów Twojego utrzymania, a w przypadku alimentów na małoletnie dziecko, dokumenty potwierdzające wydatki na dziecko.
Jeśli macie małoletnie dzieci to Sąd obowiązkowo zleca przeprowadzenie wywiadu środowiskowe w miejscu zamieszkania małoletniego dziecka. Opinia sporządzona przez kuratora przeprowadzającego w/w wywiad jest dowodem w sprawie. Nie sposób wymienić wszystkich możliwości dowodowych, które zależą od okoliczności danej sprawy.

Ilość egzemplarzy pozwu o separację/rozwód oraz załączniki do pozwu:

Pozew o separację/rozwód należy sporządzić w trzech egzemplarzach. Dwa egzemplarze pozwu wraz z załącznikami do każdego z nich składa się w odpowiednim sądzie na biurze podawczym bądź można też wysłać listem poleconym na adres właściwego sądu. Trzeci egzemplarz pozwu zostawia się dla siebie.
Do każdego egzemplarza pozwu należy załączyć odpis aktu małżeństwa i odpis aktu urodzenia małoletnich dzieci, jeśli są. Wszystkie oryginały załączników należy podpiąć pod jeden egzemplarz dla sądu. Do pozostałych egzemplarzy pozwu podpinasz wówczas kserokopie wszystkich załączników.
Załącznikami są także wszelkie inne zawnioskowane w pozwie dowody z dokumentów np. zdjęcia, listy, faktury itd.
Ponadto załącznikiem jest dowód uiszczenia opłaty od pozwu albo wypełniony i podpisany formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, jeśli wnosimy o zwolnienie z kosztów sądowych. Formularz takiego oświadczenia dostępny jest w każdym Sądzie oraz na stronach internetowych sądów.
Pamiętaj także, aby pod pozwem czytelnie się podpisać wskazując swoje imię i nazwisko.

Opłata sądowa od pozwu o separację/rozwód:

Po pierwsze od pozwu o separację/rozwód należy uiścić opłatę sądową. Opłata sądowa w sprawie o separację jak i rozwód jest taka sama i obecnie wynosi tj. 600 złotych. Powyższej opłaty należy dokonać na rzecz sądu do którego kierujesz pozew i który jest właściwy do rozpoznania Twojej sprawy. Dowód uiszczenia wyżej wymienionej opłaty sądowej należy dołączyć do pozwu o rozwód.
Najczęściej opłata sądowa wykonywana jest w formie przelewu. Wówczas numer konta bankowego do uiszczenia powyższej opłaty znajdziesz np. na stronie internetowej właściwego sądu do którego należy złożyć pozew. Opłatę sądową możesz także uiścić w kasie sądu, gdzie otrzymasz potwierdzenie.

Zwolnienie z kosztów sądowych:

Istnieje możliwość uzyskania zwolnienia z opłaty sądowej czy też zwolnienia z kosztów sądowych w całości. Powyższy wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych wraz z jego uzasadnieniem można złożyć, gdy nie jesteś w stanie bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie bądź swojej rodziny ponieść w/w kosztów sądowych.
Do wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych należy załączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, które składa się na formularzu. Wyżej wymieniony formularz jest dostępnym w każdym sądzie. Ponadto formularz ten znajdziesz na stronie internetowej sądu czy też na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Wspomniane wyżej oświadczenie o majątku i dochodach musi być prawdziwe, gdyż w przeciwnym razie grozi grzywna.
Warto także do wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych oprócz wyżej wymienionego oświadczenia załączyć dokumenty potwierdzające Twoje dochody czy też dokumenty potwierdzające Twoje wydatki (np. faktury za prąd, czynsz, telefon, ubezpieczenie itp).

Wynagrodzenie adwokata:

Wynagrodzenie pełnomocnika dowolnie wybranego do pomocy w sprawie o separację/rozwód ustalane jest indywidualnie i może się różnić pomiędzy różnymi kancelariami. Na powyższe różnice mogą mieć wpływ takie czynniki jak np. odległość kancelarii wybranego przez Ciebie pełnomocnika do sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Stawki adwokatów różnią się także w różnych miastach np. różnice w wynagrodzeniu adwokatów są już zauważalne pomiędzy Katowicami (nawet jeśli sprawa rozwodowa jest prowadzona w Katowicach przez pełnomocnika mającego siedzibę kancelarii w/w mieście) czy Rybnikiem. Wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy o rozwód zaczynają się od 2.000 zł w górę.

Zwrot kosztów:

Jeśli sprawa o separację/rozwód zakończy się zgodnie z tym czego żądałaś/łeś w sprawie to wówczas możesz liczyć na zwrot kosztów sądowych, a nawet domagać się zasądzenia od drugiej strony kosztów Twojego zastępstwa adwokackiego w tej sprawie. Jeśli z kolei przegrasz sprawę to musisz liczyć się ze zwrotem przez Ciebie kosztów przeciwnikowi.
Aby uzyskać zwrot kosztów od drugiej strony musisz złożyć taki wniosek w sądzie przed którym sprawa się toczy. Jeśli natomiast np. sąd orzeknie separację/rozwód z winy obu stron to może także zasądzić na Twoją rzecz od przeciwnika zwrot tylko części poniesionych przez Ciebie kosztów w sprawie rozwodowej. W pewnych sytuacjach sąd może także wzajemnie znieść koszty pomiędzy stronami postępowania w sprawie o separację/rozwód tzn. że każda ze stron pokrywa swoje koszty w sprawie we własnym zakresie.